Şairlər kədərlənməsin - Orxan ARAS

Orxan ARAS

Hüseyn Avni dədənin orkestr kimi bir duruşu var. Baxışları, uzun ağ saqqalı, çiyinlərini bəzəyən saçları, hətta siqaretinin tüstüsünün belə bir melodiyası var. Beş əsrlik çinar ağacının yanında yarpaq yığını kimi dayanır. Uzun ağ saçları bəzən küləkdə yellənir. Saçlarını orkestr dirijoru kimi düzəldir.

Şair İntiqam Yaşarı görəndə gülümsəyir,

"Bu da şairdir, Azərbaycandan gəlib", deyirəm.

Onu bir şeirlə qarşılayır:

"İstəsən, ölümün qarşısında gülümsə,

Saqqalım azadlıqdan bir teldir, balam.

İstəsən, ölüləri çağır,

İstəsən, ürəyimi uçurtma et..."

Şeirdəki "balam" sözü Azərbaycana salam olmalıdır! Hüseyn Avni dədə unikal bir insandır. Onun yetmiş üç yaşı var və düz 60 ildir ki, Səhaflar kitab bazarının arxasındakı çinar ağacının altında dayanır. Altmış ildir ki, bunu demək asandır! O, ağacın altında qocalıb. Xeyr, xeyr, tarixə çevrilib! Amma o, həm də bununla dolanışığını təmin edir. Kitablar, üzüklər, dua muncuqları və köhnə sikkələr satır. Onun ilk şeir kitabı 1973-cü ildə nəşr olunub. Kitabın adı da maraqlıdır: "Şairlər kədərlənməsin".

"Mən bir şeir yazacağam,

Təki şairlər kitabları satılmadığı üçün kədərlənməsinlər!"

Şair Küçük İskəndər onu ilğım şairi adlandırır:

"O, yalnız bir dərvişin görə biləcəyi dünyalardan, sevgilərdən və mübarizələrdən, heyrət və kədər arasında zorakılığı rədd edərək danışır".

Hüseyn Avni dədənin atası Durmuş dədə də şair idi. Kim bilir, bəlkə də o, bu çinara sevgilisi Suna üçün gəlmişdi. Çünki o, qısaca yazmışdı:

"Suna,

mən cökə ağaclarının qoxusuna öyrəşmişəm."

O, tənhalığı haqqında başqa bir detal da danışır. Bu dəfə dayı vasitəsilə deyir:

"Dayım

ölən gündən bəri küçələrdəyəm".

Əslində küçələrdə deyil, insanların arasında, tarixlə tək və azaddır. Şəhərdə və izdihamın arasında hər hansı bir cinayəti öz üzərinə götürməyə hazırdır:

"Ayaqlarımda ayaqqabım yoxdursa,

Palto geyinməsəm,

onları zibil satıcısına satmış olmalıyam.

Əgər məni bir neçə gündür Beyoğlunda, Çiçək keçidində görməmisinizsə,

Başa düşün ki,

Mən əyləncə üçün cinayət törətmişəm

Və özümü doyurmaq üçün həbsxanada olmuşam".

İntiqam Yaşar kitablarının səhifələrini şair gözü ilə çevirir. "Gəl kitab alaq, dədə" deyirəm. O, sevinclə birinə mənim, birinə isə İntiqam üçün imza atır. Bir pərəstişkarı ona yaxınlaşır və salamlayır:

"Salam, şair!

Ölümün dərmanını tapan şair!"

Hüseyn Avni dədə gülümsəyir. O, iki əli ilə başının arxasındakı uzun, qalın saçlarını tutur və oxuyur:

"Ölümün dərmanını tapdım.

Yaşamaq üçün

Yaxşı və pisi iki yerə bölməməliyəm.

Ölümün dərmanını tapdım.

İnsanları sevmək üçün

Heç vaxt ölməməliyəm."

Bu dəfə pərəstişkarı söz alır:

"İstanbulun körpüləri var,

Həyat onların üzərindən və altından axır.