Sülh nədir, sevgilim? - Ağgün Ağovanın şeirləri

DİLSUZ

Görkəmli türk şairi Ağgün Ağova 1962-ci ildə Ağyazıda anadan olub. "Şair abi" (1991), "Papatya" (1992), "Ata, qışqırma" (1994), "Eşq və quyruqlu ulduz" (1997), "Sevdiyim qadın adları kimi" (2002) və s. şeir kitablarının müəllifidir. Yaradıcılığı bir sıra yerli və beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüşdür.

Ağgün Ağova şair olmaqla yanaşı, həm də məşhur fotoqrafdır. Onun hazırladığı albomlar dünyanın bir çox ölkəsində dərc olunmuşdur.

 

AYŞƏGÜL

Bir irmaq
         səni çağırır, Ayşəgül.
Bir rüzgar,
    Anadolunun hitit məbədlərinin
     neçə min illik yuxusunu qaçıran
bir rüzgar
         səni çağırır, Ayşəgül.
Səni çağırır
        Karvanyolunu isladan
                  göz yaşları ulduzların.
Səni çağırır
       ilk eşqə düşəndən bəri
                    arayıb-axtardığın
                           o məna, o məna -
səhərin tərləmiş aynasında
                 həyatın gözlərindən
                                 öpəsən deyə.
Bir quş
çağırır səni, Ayşəgül, bir quş,
dünyaya qanad taxmaq üçün
və hara getdiyini bilmədiyin
             yollar çağırır səni, yollar;
sən
   ayaqqabılarını axtarırsan,
                             tapammırsan -
bir zürafə çağırır səni,
                             bir zürafə,
boylan, deyir, boylan,
                         tapacaqsan!
Bir qatar
           çağırır səni, Ayşəgül,
onu
    öküzlərin
             çaşqın baxışlarından
                         qurtarasan deyə.
Səni,
səni Servantes çağırır:
"Ayşəgül xanım,
    niyə son vaxtlarda
        "Don Kixot"u az oxuyurlar,
                     hətta sizin ölkədə də…
Halbuki, bax,
ədəbiyyat müəlliminizin
                             üzündəki üzüntü ilə
mənim
        zavallı Sançomun
                        üzündəki üzüntü
                                  eynidir!"
Bir tonqal,
İnebahtda batan
                  bir yelkənli qayıq,
və Çanaqqalada
                       şəhidlərin önündə
                                     diz çökən Ay
ağlaya-ağlaya çağırır səni.
Bir qırmızı yağış
                    çağırır səni, Ayşəgül,
bir qırmızı yağış…
Səni çağırır, səni,
Eyni anda
Çatalhöyükdə
qapısı ulduzlara
                           açılan evlər,
kimsəsiz adalar
           və inqilab nümayişləri,
əllərin bir yerə gedir,
                       ayaqların bir yerə…
İbtidai sinif müəllimin
Şaziyə xanım
                   çağırır səni:
"Ayşəgül,
      yavrum, nə oldu
  bizim gözəl türkcəmizə?"
Yoxsul bir uşaq
            çağırır səni,
                 oyuncağım olarsanmı deyə?
Bir yarpaq…
           bax, o niyə çağırır,
                                  vallah, bilmirəm.
Bir dodaq
           çağırır səni, Ayşəgül,
                                          bir dodaq,
gözlərin
            çay bağçasına
                              bənzəyir deyə…
Bir şeir çağırır səni,
səni
və bir dağ yolundan başqa
                              bir şey olmayan,
yalnız
çılpaq ayaqlarla yüyürdükcə
dadı duyulan EŞQİ…
Səni mən çağırıram, mən,
anlayırsanmı, Ayşəgül.


EŞQ VƏ QUYRUQLU ULDUZ

Şükür…
Çox şükür…
Konsiliumdan
           yekdil fikir çıxdı:
eşq xəstəliyi
             imiş xəstəliyim,
bu yaşdan sonra,
       şiddətlənərək
              qəlbimi daha çox
                             saracaqmış…
Şükür…
Çox şükür…
Amma
mən -
ürəyimdə yaranan
        o qəfil aydınlıqdan,
                       parıltıdan sonra -
Quyruqlu ulduzla
     toqquşduğumu zənn etmişdim…
Şükür…
Çox şükür…

 

YALNIZ QANADLARINA GÜVƏN

Sevgilim,
           eşqimiz
çiyni çantalı bir duman
mələklə toqquşan
       kəpənək qanadından
                         tökülən bir toz

  seldə
           sürüklənən
                    bir budaq kimi
bir gün
    aramızdan
          istəmədiyimiz yerlərə
                               çıxıb gedərsə,
yalnız qanadlarına güvən.
Uçurumun kənarında
bərk-bərk
     tutduğumuz
             bir qapı dəstəyidir
                                         həyat

   eşq
       əlimizdən
              ən dərin quyuya
                        düşən kaman -
inim-inim inildər müdam…
Sevgilim,
       yeridikcə,
             yollar daralarsa,
                   piləkənlər çökərsə,
yalnız qanadlarına güvən.
Sevdalılar bilər -
bir çiçək yağışı,
bir gül ətridi
                  ilk bahar,
sevməyi bacarmayanların
           kəşf etdikləri yasaqlar
yox olar
       ipək kölgələrində yayın

  dilimizin ucunda
                           ballanar eşq,
sonra
     sarı kəsmiş
           şəkər kimi
                       əriyər payız
sonra
   bitməyəcək
           bir qışdan
                  söz açılarsa,
sevgilim,
yalnız qanadlarına güvən.
Sənə
   bir hərb gəmisi
       göstərmək istəyirdim,
sükanında
    bir kapitan,
           qan iyindən bayılmış,
Sənə
     bir ölkə
           göstərmək istəyirdim,
üfüqlərdə
       od-alovun ürəyinə
                         sürüklənmiş…
Sənə
   doyüş təyyarəsinə çarpmış
              göyərçinlər göstərmək istəyirdim,
           tükləri
                  yer üzünə səpələnmış…
           Bir gün
                       apararlarsa məni,
                                    əli-qolu bağlı,
           köçəri quş kimi uç
                             alnımın yanından
           və mənsizliyə
                                  havalanarkən,
qorxma, sevgilim, qorxma,
amma…
amma
       yalnız qanadlarına güvən…

 

QUŞ BAXIŞI

Sənin baxışın, sevgilim,

sənin baxışın

buludlarla

            yanaq-yanağa uçan

                                   qaranquş,

çərpələngin

       sirrini bilən

              albatros - fırtına quşu,

yağışlı günlərdə

            günəş rəqsi oynayan

                                   göyərçin…

Sənin baxışın

     telefon köşkünün üstündə

                səsimlə sevişən qumru,

göy gurultusunun

            üstündən keçən durna,

qovğaya qanad verən qartal.

Sənin baxışın, sevgilim,

Sənin baxışın:

"çox uzaqlara getməyim

          özümü tapmaq üçün" -

                      deyən leylək,

"uzaqlara gedərsəm,

        yaxındakıları da itirərəm" -

                                      deyən sərçə, -

başı qara,

            içimdəki yazı bağçasına

                                           dadanan…

Sənin baxışın, sevgilim,

sənin baxışın

qısa otlara

      uzun budaqların

            hekayətini anladan

                                    çalıquşu,

uşaqlığımın

şeytan çərpələngləri ilə yarışan,

aynaların önündən

ustufca-ustufca keçən tovuzquşu,

sənin baxışın, sevgilim,

işığın

     yırtıldığı yerdə

           göy üzünü gözləyən

                  bir ispinoz quşu -

mavi tüklü,

               gözəl səsli...

Hərb gəmilərinin

          göyərtələrinə yağan

                               qağayılar

sənin baxışlarındı -

             təlaş və qorxu içində.

Sənin baxışlarındı

gecəni,

     sevişdikcə

           qanadı qanayan gecəni

sübh işığıyla

                  aralayan çöl qazı.

Sənin baxışın

qonduğu ağacları

        bir-bir bağrıma basdığım,

dəstədən

        vaxtından əvvəl

                  ayrılan bildirçin,

cüyürün kürəyində

                     uyuyan kəklik.

Sevgilim,

sənin baxışın

   beşikdəki göy qurşağına

              layla deyən bülbül,

sənin baxışın

    dimdiyi ilə kədərə

         təbəssüm nəqş edən qayaşaqrağı,

yarpaqdan

            çəmənə xəbər aparan

                                          ötləgən,

sənin baxışın

          dənizçilərin unutduğu

                                          bəhri,

Sevgilim,

sənin baxışların - ağac,

sənin baxışların - yuva,

sənin baxışların -

                   dağ, dəniz,

sənin baxışların -

göy üzü,

         göy üzü,

                  göy üzü...

Sənin baxışların

               quşlarla dolu,

                          dopdolu!

 

HƏR GECƏ

Ovçunun gözlərindən

                           su içən əlik,

çocuq meşə,

ayaqları

      dünyanın ayaqlarından

                        çox üşüyən gözəl,

uçan xalçamı

     kimyəvi təmizləmə

            məntəqəsinə verməsəydim,

bir yaxşıca

                   gəzdirərdim sizi,

ulduzların

            pəncərəsini sındırıb,

                             doluşardıq içinə,

yatardıq,

            yatardıq,

                        yatardıq -

günəş xəbər tutana…

 

 

ÇİN SƏDDİ

Ayrıldıq…

İkimizə aid

            nə vardısa, yandırdım -

içim "cız" etmədimi, etdi,

                       Allah qəhr etsin,

gözlərimə

    təyyarələr enmədimi, endi,

                          Allah qəhr etsin,

gül yarpaqlarından

                        kağız düzəltdim,

məktub yazacaqdım sənə,

                        Allah qəhr etsin,

hər yan su, su, su…

Nuhun gəmisi paramparça,

                        Allah qəhr etsin!

Məscid

       pişiklərindənmi keçdi

                  bu yalnızlıq mənə,

                        Allah qəhr etsin!

Səni unutmaq istədim,

             bu qədər qısqanc

                  olmağıma rəğmən,

                        Allah qəhr etsin!

Ayrıldıq…

Çin səddinin

            bir tərəfində mən,

                        bir tərəfində sən…

Nə yaman uzun imiş

            bu möcüzə dedikləri,

                        Allah qəhr etsin…

 

SÜLH NƏDİR, SEVGİLİM?

Sülh nədir, sevgilim?
Bilirsənmi?
Bir körpümüdür,
    üstünə kölgə düşən kimi uçan?
Açılmadan
                       bağlanan şirkətdimi?
İki müharibə arasında
                      nahar fasiləsidimi,
yoxsa,
    velosipedi sınmış bir uşağın
                 təmirçiyə dediyi sözdü?
Eynşteynin
           Ruzveltə yazdığı
                       məktubdumu sülh?
Lozandan
           Mustafa Kamala gələn
                   telefon zəngidi yoxsa?
Bəlkə
     zibilini elmin süpürdüyü
                                      bir küçədi?
Danış, sevgilim,
de ki,
balaladığı eyvan
           plana düşən
                       bir quşdu sülh,
saatçı
      həbs olunduğu üçün
                işləməyən bir saatdı sülh,
de ki,
aldadılmış türküsüdür,
de ki,
dişləri çıxarılmış
           bir sirk qaplanıdır
                                              sülh,
de ki,
sevgilim,
lampası yanmış
                     bir əl fənəridir,              
bir dövlətin
           poçt qutusundan
                       ölü çıxartdığı -
açıb-ağartmadığı məktubdur...
Bunların
heç biri deyilsə,
bəs, onda,
bu sülh,
dillərdən düşməyən bu sülh
nədir, sevgilim?

 

KRİT ADASINDA BİTƏN HÜZN

Sənin ölkəndə
        hüzndən boyu qısalan
                              yasəmən vardı,
donmuş göz yaşları,
qurumuş otlar
və adını xatırlamadığım
bir yığın hüznlü şey vardı.
Komyüterlərə belə
hüzn proqramları yükləmişdilər...
O ki qaldı,
atanın
     bir beyin cərrahının
                    təmir çantası olmasına,
məncə,
           quru iftiradır,
amma,
   özünüöymə kompleksinin
       ona kimdən keçdiyi bir sirdir...
Anan isə,
          bir şüşənin içində
                   batmış gəmiləri
gözləmiş,
           gözləmiş,
                       gözləmiş...
Sonra
      kirələdiyi bir qar adamla
çıxmış kif rəngli yolçuluğa
və əyyaş ayı kimi
     qadın hamamında bayıldığı gün
səni doğmuş,
             heç gözləmədiyi halda...
A mənim Cülyettam,
sonra atmışlar səni küçəyə,
                           baxmışlar keflərinə...
Sən kiçikmişsən,
sönük ulduzlar ormanında
                          qarışmısan insanlara,
nəyisə sevmək istəmisən,
                         dünyaya alışa-alışa,
dişlərini qıcamışlar,
insan
   insanın içinin qurdu imiş,
                                           sən demə.
Sonra mənə rast gəlmisən...
Sevməsinə, sevərdim səni,
amma
mənim
hüznlü Kirit adam yox,
hüznlü yasəmən kolum yox...
yox... yox... yox...