Yazıçılar: turizmdən qazanılan milyonlar - Azər QİSMƏT

Azər QİSMƏT

Qabriel Qarsia Markes. Kolumbiyalı yazıçının doğulduğu Arakataka qəsəbəsi indi çoxlarının ziyarət etdiyi məkanlardandır. Təbii ki, istər "Patriarxın payızı", istərsə də "Yüz ilin tənhalığı" əsərlərini oxuyanlar Kolumbiyaya turist səfərinə çıxarkən yazıçının doğulduğu qəsəbəni və mənzili ziyarət etməyə can atırlar. Bəlkə, "Yüz ilin tənhalığı" əsərindəki kimi Yer üzünün ucu elə bu qəsəbədən başlanır. Ya da ola bilsin, patriarx elə bu küçələrdə addımlayıb, anası quşları rəngləyib, yatmazdan əvvəl inəklərə ot verib, yumurtaları sayıb. Yazıçı təkcə sağlığında deyil, öləndən sonra da ölkəsinə xeyir verməkdədir.

"Kaliforniya oteli". Bu mahnının sözlərini yazan şair inanmazdı ki, möhtəşəm uğura imza atacaq. Onu "Cipsi Kinqs" kollektivindən tutmuş Evora, hətta Toto Kutunyoya qədər oxuyanlar olub. Bu mahnının ezackar ifa tərzi dinləyiciləri ovsunlayır. Məhz bunun nəticəsidir ki, sözügedən mahnıya görə Kaliforniyaya səfər edənlərin sayı ilbəil artır. Otelin birgünlük xərcinin fantastik olmasına baxmayaraq, müştərilər azalmır. Bir mahnının yaratdığı gəlir hər il milyonlarla ölçülür.

Orxan Pamuk. Onun İstanbulu vəsf etməsi, az qala hər küçənin, hər skamyanın təsvirini ustalıqla ifadəsi, İstanbula səfər edənlərin sayını artırıb. "Nobel" mükafatlı yazıçının təsviri oxucuları bu şəhərə dartıb gətirir. Təbii ki, bundan ölkə qazanır.

Lev Tolstoy. Dahi yazıçının imarətinin yerləşdiyi Yasnaya Polyanaya hər il minlərlə turist axın edir. Onlar burada olarkən Tolstoyun hər səhər evdən çıxaraq gəzməsini, göbələk yığmasını təsvir edirlər. "Anna Karenina"nın hənirtisini alırlar, "Hərb və sülh"ün duyğularını yaşayırlar.

Ümumiyyətlə, əksər yazıçılar doğulduqları məkandan uzaqlaşaraq ya muza, ya da özünü tapmaq istəyir. Kimisi evindən min kilometlərlə uzaqlaşır, kimisi yaxın şəhərdə məskunlaşır. Əsas odur ki, sakitlik, yaxud qəlbini coşduracaq ölkələr, şəhərlər axtarır. Tapanda dayanır.

Ceyms Coys. "Uliss" və "Dublinlilər" əsərində yer alan İrlandiyanın Dublin şəhəri. Bu şəhərə axın edən turistlərin içində məhz Ceyms Coysa görə gələnlər az deyil. Dünyanın ən çətin, ən möhtəşəm əsərinin yazıldığı şəhərlə tanışlıq, orada fotosessiya etdirməyi əsl kitabsevərlər edər. O, Parisdə yaşasa da, Dublin həmişə yaradıcılığında əsas dönüş nöqtəsi olub. Şəhərin müxtəlif yerlərində "Uliss" əsərinin qəhrəmanlarının kiçik abidələri qoyulub, yaxud hansısa dialoq tunc şəklində əksini tapıb. Bir sözlə, Coys ruhunu yad edənlər bu şəhərdə onun əsərləri ilə təmas qura bilirlər.

Ceyn Ostin (Böyük Britaniya). Hempşir qraflığındakı Çauton qəsəbəsindəki evinə hər il turistlər axın edir. Onun yardıcılığına bağlı olanlar, əsərlərini dönə-dönə oxuyanlar doğulduğu mənzillə də tanışlıq əldə edirlər. Həmin illərin çox oxunan yazıçısı 1817-ci ildə bu evdə 41 yaşında vəfat edib. Yazıçının əsərlərindən doymayan indiki oxucuları evdə saxlanan not vərəqlərinə, məktublara baxırlar, yazı masasının arxasında otururlar.